ART                     PROJECTS              LITERATURE        SOUND
Interview by Katia Dimopoulou
Portrait by Charlie Makkos
-Αναρωτιέμαι αν το Κολέγιο Αθηνών είναι περήφανο για έναν απόφοιτο σαν κι εσένα
αφού πολύ απέχεις από το πρότυπο του πιο καθωσπρέπει σχολείου της χώρας . Η
μήπως δεν είναι έτσι?
Ειλικρινά δεν έχω ιδέα τι μπορεί να νομίζει για μένα το Κολλέγιο Αθηνών, δεν ξαναπάτησα ποτέ
εκεί αφότου αποφοίτησα – με 19,2 παρακαλώ. Πάντως δεν πρόκειται για ένα σχολείο όπου
επικρατεί ο καθωσπρεπισμός με την μικροαστική έννοια. Αντίθετα, τουλάχιστον τότε, τα early
80s, το θυμάμαι σαν ένα φιλελεύθερο περιβάλλον.

-Εξακολουθώ να πιστεύω ότι έχεις πέσει στον πλανήτη μέσα σε κάψουλα που ήρθε
από αλλού. Είναι αλήθεια ή έχεις μπαμπά μαμά και οικογένεια από τον πλανήτη Γη;
Η πεποίθηση σου αυτή δημιουργείται επειδή η Ελληνική κοινωνία δοξάζει τον κομφορμισμό, την
ισοπέδωση, την ομογενοποίηση. Είναι φυσικό να μοιάζω αλλοπρόσαλλος, εφ’ όσον όλοι
προσπαθούνε να μην διαφέρουν σε τίποτε από τον διπλανό τους, μιας και τρέμουν μην τυχόν
ξεμείνουν έξω από το κοπάδι. Αν ζούσαμε στο Λονδίνο ή στο Παρίσι είμαι σίγουρος ότι θα με
θεωρούσες απλά μια ακόμα περίπτωση ενός ελαφρώς εκκεντρικού καλλιτέχνη.

-Όσα χρόνια σε ξέρω, η μάλλον σε αισθάνομαι και σε παρατηρώ, είσαι θυμωμένος,
αντιρρησίας, ατίθασος…Δεν έχεις κουραστεί? Με δεδομένο ότι μεγαλώνεις κι εσύ και
μια συμπεριφορά η οποία είθισται να αποδίδεται σε έφηβους, είναι κουραστική καθώς ο
χρόνος περνά.
Η πορεία που θεωρείς εσύ φυσική, το καταλάγιασμα, ο συμβιβασμός που μεγαλώνει όσο
περνάν τα χρόνια, όλα αυτά τα παρατηρείς σε ανθρώπους που έχουν πάρει από νωρίς την
απόφαση να μην ξεφύγουν από τον μέσο όρο. Έτσι, ακολουθούν και αυτή τη νόρμα, ανάμεσα
στις υπόλοιπες. Οι προσωπικότητες που θαυμάζω ήταν όλοι τους άνθρωποι που αρνήθηκαν να
ωριμάσουν, να ενταχτούν, και κατάφεραν να διατηρήσουν μέχρι τέλους την ιδεαλιστική ορμή που
τόσο ενοχλεί όσους είναι οιδιπόδεια εξαρτημένοι από την κοινόχρηστη, συναινετική
πραγματικότητα.   


-Πρέπει να είσαι ο μόνος απόφοιτος του Σαιντ Μάρτινς, του περίφημου κολλεγίου για τις
τέχνες και τη μόδα, που αποκλείστηκε από τα φάσιον σόους της χώρας του. Πως τα
κατάφερες?
Darling, με προκαλείς – γι’ αυτό θα σε ανταμείψω με μια απάντηση αντάξια της πιο
δηλητηριώδους fashion bitch. Έκανα το ωραιότερο art direction που έχει γίνει ποτέ σε ελληνική
πασαρέλα, με αποτέλεσμα να φάνε τα λυσσακά τους οι ζηλόφθονες και ατάλαντες μετριότητες
που προσπαθούν να επιβιώσουν σε αυτό το πανηγυράκι δειγματίζοντας τουαλέτες της
συμφοράς για πόρνες πολυτελείας. Επίσης, όταν έγινε το γνωστό μπάχαλο με τα security, που
με θεώρησαν τσετσένο τρομοκράτη παρά την θεόρατη στρας πεταλούδα που φορούσα
κατακούτελα, δεν το βούλωσα, αλλά δια της νομικής οδού ανάγκασα τους διοργανωτές και
χορηγούς να μου ζητήσουν έγγραφα συγγνώμη. Με τούτα και με τ’ άλλα, για μια ακόμα φορά
ξεπέρασα το μέτρο και έτσι βρέθηκα πάλι εξόριστος από τον παράδεισο των μικρομεσαίων.  

- Από την άλλη έχεις μια στήλη σε μια εφημερίδα με μεγάλη κυκλοφορία, το Θέμα, η
οποία είναι μεν μια αυθάδικη εφημερίδα αλλά με έναν τρόπο πιο αλήτικο από το δικό
σου,  ο οποίος είναι πιο επεξεργασμένος και μοιάζει να είναι σε απευθείας σύνδεση με
αυτό που λέμε συνείδηση κοινωνική και πολιτική. Θέλω να πω τι γυρεύει η αλεπού στο
παζάρι?
Το Πρώτο Θέμα απέχει πολύ από το να είναι παζάρι. Είναι η σοβαρότερη, εγκυρότερη και πιο
τολμηρή εφημερίδα που έχει κυκλοφορήσει ποτέ στην Ελλάδα. Όσα δημοσιεύει ασκούν τόσο
σκεπτόμενη όσο και βιτριολική κριτική προς οποιοδήποτε κατεστημένο. Σε αυτό το
αμφισβητησιακό κλίμα, τα κείμενα μου είναι απόλυτα εναρμονισμένα. Ακόμα, η διαφορετικότητα
του ύφους όσων γράφουν εκεί, συντελεί σε μια αξιοθαύμαστη πολυφωνία. Μακάρι να υπήρχαν
και άλλα έντυπα τόσο ελεύθερα όσο το Θέμα.

-Τέλος πάντων αν υπάρχει κάτι που σε διακρίνει αυτό είναι μια αντισυμβατική
συμπεριφορά  την οποία κάποιοι αντιλαμβάνονται ως τρέλα και άλλοι ως αντίδραση
στον συντηρητισμό που μας περικλείει. Τελικά έχει κάποιο στόχο αυτού του είδους η
συμπεριφορά –και νομίζω συνοπτικά καταλαβαίνεις για τι μιλάω- η πρόκειται για μια
εφηβεία εν εξελίξει?
Απλά έχω δώσει την άδεια στον εαυτό μου να εκφράζεται ελεύθερα, χωρίς να με απασχολεί η
άποψη των άλλων, των οποίων την απάθεια και νωθρότητα θεωρώ πολύ πιο απαράδεκτη.  

- Σε αντίθεση με όλες τις θρησκείες εγώ πιστεύω πως ο θυμός είναι απαραίτητο και
χρήσιμο συναίσθημα που δεν πρέπει απαραίτητα να μη εκφράζεται. Εσύ είσαι ένας
θυμωμένος άνθρωπος η ένας άνθρωπος που θυμώνει. Και τι σε θυμώνει περισσότερο
σε μια λίστα από το 1 έως το 5?
Πιστεύω ότι οι καιροί που ζούμε δικαιολογούνε και τον πιο εξοργισμένο άνθρωπο. Θυμώνω με
εκείνα που προκαλούν αγανάκτηση σε οποιονδήποτε έχει κάποια συνείδηση – την σιωπηλή
συναίνεση σε μαζικά εγκλήματα όπως οι οικολογικές καταστροφές, την χειραγώγηση και
λοβοτομή της μάζας μέσα από τα αξιοθρήνητα σκουπίδια των περισσότερων ΜΜΕ, το θράσος
κάποιων που πιστεύουν ότι έχουν εξασφαλίσει σεβασμό και κύρος επειδή είναι αποδεκτοί από
τις μαφίες που τους ανέδειξαν, τον εμετικό μικροαστισμό που προωθείται από την υποκουλτούρα
του lifestyle…η λίστα είναι ατελείωτη όπως καταλαβαίνεις.

-Παλιότερα η μόδα σε ενδιέφερε πολύ και μάλιστα είχες δουλέψει σαν στυλίστας για΄
μεγάλα περιοδικά. Εξακολουθεί να σε ενδιαφέρει και τι έχει διαφοροποιηθεί στον τρόπο
που την αντιμετωπίζεις?
Μέσα από την μόδα μπορείς να κάνεις τόσα πολλά σχόλια για την πραγματικότητα, και όλα αυτά
με έναν ελαφρύ, διασκεδαστικό, αισθησιακό τρόπο, όπως τα ρούχα, οι φωτογραφίσεις, τα
περιοδικά. Είναι ένας χώρος που έχει προσφέρει μεγαλοφυή δείγματα εικαστικής γραφής και
καλλιτεχνικής έκφρασης. Μια φωτογραφία του Ιrving Penn από τα 50s εκπροσωπεί και συνοψίζει
την εποχή της εφάμιλλα με έναν πίνακα του De Kooning.

-Παλιά στο Κλικ είχες φέρει κάποια ζωγραφικά σου έργα και μάλιστα σου έκλεψα – με
την έγκρισή σου εννοείται- ένα και δεν έμοιαζε να σε νοιάζει καθόλου. Κάπως σαν να
τα περιφρονούσες, ενώ εγώ τα εύρισκα υπέροχα.
Ζωγραφίζεις ακόμα? Εννοώ με την παραδοσιακή έννοια. Χαρτιά και μπογιές.
Φυσικά και ζωγραφίζω. Συνέχεια μάλιστα, με καμβάδες, λάδια, χαρτιά, μολύβια και όλα τα
υπόλοιπα αταβιστικά. Η ζωγραφική είναι ο παρονομαστής που μηδενίζει όλη την καλλιτεχνική
εξίσωση που έχω στο μυαλό μου. Καθόλου δεν περιφρονώ τα έργα μου, αυτό που εσύ εξέλαβες
ως αδιαφορία ήταν γαλήνη. Ήμουν απλά ήρεμος επειδή το έργο πάει σε έναν άνθρωπο που
εκτιμώ τις ευαισθησίες του, σε κάποιον που θα το αγαπήσει όσο κι εγώ.

-Τα καινούργια έργα σου όμως, τουλάχιστον αυτά που έχω δει εγώ είναι κάποια
ιλιγγιώδη βίντεο που υπνωτίζουν καθώς εξελίσσονται σαν καλειδοσκοπικές εικόνες.
Γιατί λοιπόν δεν σε βρίσκουμε μέσα στον υπέροχο κύκλο των νέων εικαστικών ενώ
μοιάζεις εξαιρετικά παραγωγικός?
Μιλάς για το animation που για τον γερμανό techno guru Terry Lee Brown Jr., και διατίθεται σε
DVD από την Klik records. Μια χαρά είμαι σε υπέροχο κύκλο νέων εικαστικών, και το ότι
συνεργάζονται μαζί μου σε διάφορα projects, από το nanogod μέχρι ομαδικές εκθέσεις,
αποδεικνύει ότι με θεωρούνε έναν από αυτούς. Επίσης, έργα μου υπάρχουν στην συλλογή του
Δάκη Ιωάννου, που είναι και η υψηλότερη διάκριση που μπορεί να έχει κάποιος στο στάδιο της
καριέρας που βρίσκομαι. H Biennale της Βενετίας μπορεί να περιμένει.  

- Ώρε –ώρες αισθάνομαι ότι κάποιος πρέπει να σε πιάσει από το αυτί και να σε βάλει
στο κάθισμα σου, να συγκεντρωθείς με το ζόρι σε κάτι από όλα που κάνεις. Και αυτό
γιατί μου φαίνεται ότι διαχέεις το ενδιαφέρον σου σε δεκάδες πράγματα. Παλιά αυτό θα
το έλεγαν «ο αναγεννησιακός άνθρωπος» και θα ήταν κομπλιμέντο. Στην εποχή της
εξειδίκευσης όμως κάτι τέτοιο είναι έως και αναχρονιστικό. Τι λες λοιπόν? Θα
καταλαγιάσεις σε κάτι η θα μου τρίψεις στα μούτρα την περιφρόνησή σου για το
παραπάνω  σχόλιο?
Είναι πολλές αλλά όχι διάφορες οι δραστηριότητες μου. Είναι όλες εκφάνσεις της δουλειάς μου.
Είναι διακλαδώσεις του ίδιου δέντρου. Αμέτρητοι καλλιτέχνες, από τον Da Vinci μέχρι τον Warhol,
έχουν αφήσει πίσω τους έργο πολυσχιδές, και αυτό θα συμβαίνει όσο υπάρχει τέχνη. Όσα μέσα
όμως και εν επιλέγω για να εκφραστώ, την ίδια ψυχή καταθέτω σε όλα. Επίσης, διαφωνώ κάθετα
μαζί σου ότι ζούμε στην εποχή της εξειδίκευσης. Τόσο η τεχνολογία όσο και η υπερ-
πληροφόρηση έχουν λύσει τα χέρια όλων των δημιουργικών ανθρώπων προς αμέτρητες
κατευθύνσεις. Το να μην ανοίγεις τα μάτια προς όλους αυτούς τους ορίζοντες, ειδικά την στιγμή
που έχεις τις ικανότητες, είναι εθελοτυφλία.

-Λέω κι εγώ βλακείες βέβαια αλλά ας πούμε, νομίζω πως είσαι ένας από τους
ελάχιστους που ξέρουν τι σημαίνει περιοδικό έντυπο, η που ξέρουν τι ακριβώς είναι η  
μόδα η που έχουν τόση επαφή με την τέχνη. Και από όλα αυτά που είσαι, αυτό που
περνάει στους πολλούς είναι η μορφή ενός τύπου ο οποίος έχει μια αμφιλεγόμενη
ακτιβιστική παρουσία μέσα από ριάλιτι σώους, η που κατεβαίνει στο φασιον γουήκ
κρατώντας πλακάτ με ειρηνιστικά συνθήματα η που τσακώνεται σε τηλεοπτικές
εκπομπές με κάτι περίεργους συνομιλητές. Αυτή είναι η εικόνα που επιδιώκεις να έχεις
προς τα έξω και γιατί?
Μα τώρα, είναι δυνατόν να πιστεύεις ότι τα πλατιά λαϊκά στρώματα θα έκαναν ποτέ focus στο
καλλιτεχνικό μου έργο ή στις γνώσεις που έχω για τα περιοδικά; Φαντάζεσαι δηλαδή να με
καλούσε ο Τριανταφυλλόπουλος στην εκπομπή του για να αναλύω τα τεκταινόμενα μέσα από το
πρίσμα του Paul Virilio ή να εκστομίζω τσιτάτα της Diana Vreeland; Οι συμπεριφορικές μου
εκρήξεις είναι απαράδεκτες μόνο εάν θεωρείς καθώς πρέπει το πλαίσιο στο οποίο προκύπτουν.
Δεν επιδιώκω να έχω καμία εικόνα προς τα έξω, επιτρέπω στον εαυτό μου να εκφραστεί
αυθόρμητα, και αυτή νομίζω ότι είναι και η πιο ειλικρινής στάση που μπορεί να έχει κανείς.

-Δε σε φοβίζει να περνιέσαι για γραφικός από όσους δε σε γνωρίζουν?
Όχι, δεν με ενοχλεί καθόλου. Εν τέλει όλοι λογοδοτούμε στην συνείδηση μας, και όποιος
υποκαθιστά την συνείδηση του με την γνώμη αγνώστων σίγουρα έχει πρόβλημα.

-Ξέρω πολλούς που δε θέλουν να τα βάζουν μαζί σου η να σε δυσαρεστήσουν σε
προσωπικό επίπεδο γιατί φοβούνται την αντίδρασή σου. Αυτό τώρα είναι καλό η κακό?
Από την στιγμή που στερούνται το κριτήριο που θα τους ενέπνεε τον σεβασμό, τότε καλύτερα να
με φοβούνται, ειδικά όταν με πλησιάζουν μόνο και μόνο για να με κάνουν μέρος του
οποιουδήποτε προβλήματος τους.

-Για να ξεμπερδεύουμε με τις ψυχαναλυτικές – του κώλου- ερωτήσεις, ξέρω ότι
κυκλοφόρησε το 2 τεύχος του nanogod, που είναι ένα υβρίδιο ανάμεσα σε artist’s book
και περιοδικό. Πως προέκυψε αυτή η ιδέα και ποιο σκοπό έχει?
Από παιδί είχα την φιλοδοξία να εκδώσω ένα έντυπο στα πρότυπα των πιο ακραία εξεζητημένων
συλλεκτικών εκδόσεων τέχνης και εικόνας. Σκοπός είναι η ανάδειξη νέων καλλιτεχνών. Φέτος
εκδίδεται για δεύτερη χρονιά, με 780 σελίδες γεμάτες υπέροχη τέχνη και φωτογραφίες από δέκα
νέα αστέρια. Μπορείς να το κατεβάσεις, σε μορφή pdf, από το site μου, www.nanogod.net.

-Οργάνωσες μια έκθεση στις αρχές Σεπτεμβρίου με νέους καλλιτέχνες. Αυτό ήταν μια
έκθεση παράλληλη της Μπιενάλε η αντίδραση στην Μπιενάλε;
Η ομαδική έκθεση αυτή, με γενικό τίτλο nanogods, έγινε στο upstair. Ήταν παράλληλη με την
Biennale, και με την θεματική της, το γκρέμισμα των κλισέ για το τι σημαίνει Αθήνα. Υπάρχει ένα
ανερχόμενο κίνημα νέων ελλήνων καλλιτεχνών που έχουν κάτι εξαιρετικά δυναμικό να
δηλώσουν, κάτι απόλυτα ανατρεπτικό, και όχι μόνο για τα ελληνικά δεδομένα. Ο Δημήτρης
Παπαδάτος, ο Κωνσταντίνος Σκαφίδας, ο Ευστάθιος Χρυσίδης, ο Τάσος Θώμου, και όλοι οι
υπόλοιποι nanogods, είναι ταλέντα ολκής. Απέχουν έτη φωτός από τα μουχλιασμένα κλισέ περί
εννοιολογικής τέχνης και τις curatorial εξαρτήσεις. Αρκετοί από αυτούς ανήκουν ήδη στην
περίφημη συλλογή του Δάκη Ιωάννου, και είναι εξαιρετικά δραστήριοι σε πολλές καλλιτεχνικές
πειθαρχίες, από την μουσική μέχρι την ζωγραφική.

-Και  επίσης αυτή η σειρά ρούχων που φτιάχνεις με την επωνυμία the House of Perfect
είναι φέτος διαθέσιμη από την Bettina, που παρεμπιπτόντως μοιάζει να εξελίσσεται σε
ελληνική Colette, αφού οργανώνει μια ουσιαστική διασύνδεση ανάμεσα στη μόδα και
στην τέχνη. Η φετινή συλλογή σου είναι εμπνευσμένη από έργα του Fontana και ένα
από τα ρούχα που δοκίμασα είναι συγκλονιστικό. Με κάνει να νιώθω μεγαλοπρεπής
ενώ η άνεση που αισθάνομαι είναι αυτή των ρούχων γυμναστικής. Γιατί και πως
αποφάσισες να φτιάξεις ρούχα?
Το House of Perfect δεν είναι μια σειρά ρούχων, είναι ένα μακρόπνοο έργο τέχνης που
διαπραγματεύεται την γοητεία του ανέφικτου. Έχει το περίγραμμα ενός οίκου υψηλής ραπτικής
και κινητήρια δύναμη την ανεκπλήρωτη επιθυμία. Κάθε σεζόν φτιάχνω μια κολεξιόν, σαν να
επρόκειτο για έναν υπαρκτό οίκο. Μετά όμως, αντί να την πουλάω κάπου, εξαφανίζεται, σαν
χαμένη προσδοκία. Έτσι, αποκρυσταλλώνω την ματαίωση των ονείρων που τόσο ποιητικά
συλλαμβάνει η μόδα με την συνεχή κατασκευή άπιαστων ιδανικών. Το φάντασμα που αφήνει
πίσω του αυτός ο ανεκπλήρωτος πόθος είναι η ψυχή που στοιχειώνει το House of Perfect.
Επέλεξα την Bettina για να παρουσιάσω την χειμωνιάτικη κολεξιόν, επειδή κέρδισε την
εμπιστοσύνη μου ο Μελέτης Κοροπούλης και το όραμα που έχει για αυτό τον χώρο.

-Υπάρχει κάποιο σχέδιο στο χάος που μοιάζει να είναι η ζωή σου-και να με συμπαθάς
για την εκτίμηση- και αν ναι ,ποιο είναι?
Το σχέδιο μου είναι να με θυμούνται ως σημαντικό καλλιτέχνη αλλά και προσωπικότητα που
ξεπέρασε το μέτρο της εποχής της.

-Αν υποθέσουμε ότι υπάρχουν άνθρωποι που εκτιμάς στην Ελλάδα, ποιοι είναι αυτοί?
Εκτιμώ οποιονδήποτε τολμάει να διαφοροποιηθεί από το φασιστικό καθεστώς που επιβάλλεται
από τα ΜΜΕ και το πολιτικό mainstream. Στην Ελλάδα αυτοί είναι ευτυχώς αρκετοί, και
πληθαίνουν κάθε μέρα. Ενδεικτικά σου αναφέρω τον Γιώργο Χρονά, τον Μιχάλη Δέλτα, τον
Κωνσταντίνο Σκαφίδα, τον Γιώργο Στάμκο, τους Spyweirdos, τον Δημήτρη Παπαδάτο, τους
Drogatek, τον Τάκη Τσαντίλη, τον Θανάση Τότσικα, την Λένα Πλάτωνος, τους Lost Bodies, τα
παιδιά που βγάζουν το Mother, το Velvet, το Tessera…είναι πάρα πολλοί, δεν υπάρχει χώρος να
τους αναφέρω όλους.

-Τι είναι αυτό που σε χαλάει περισσότερο στη σύγχρονη Ελλάδα?
Η αδυσώπητη βαρβαρότητα της απελπιστικής αμορφωσιάς που διέπει όλες τις κοινωνικές
τάξεις.   

-Πολλοί άνθρωποι που ξέρω επιλέγουν να ζουν μέσα σε εντατικές μικρο-
πραγματικότητες. Να βλέπουν τον κόσμο μέσα από ένα ιδιαίτερο πρίσμα ,να φωτίζουν
μέσα τους πράγματα όχι ορατά για τους πολλούς και να στηρίζονται σε αυτά για να
επιβιώσουν. Εσύ είσαι ένα από αυτούς. Πιστεύεις πως αυτό είναι εφικτό να συνδυαστεί
με την μεγάλη  πραγματικότητα του συνόλου μιας κοινωνίας, η οδηγεί σε μια μορφή
αποξένωσης και τελικά σε μοναξιά;
Οδηγεί στο να διατηρείς υγιείς αποστάσεις από τον ψυχοφθόρο όχλο. Ακόμα, σε αυτές τις
εντατικές μικρο-πραγματικότητες συναντάς υπέροχους ανθρώπους που σε προστατεύουν από
την μοναξιά αποτελεσματικότερα από κάθε πλήθος.

-Στην εποχή του cool εσύ είσαι μάλλον παράφορος. Τι διαφοροποιεί το
΄΄παράφορος΄΄από το ΄΄παραφέρομαι΄΄?
Μου είναι ακατανόητο το ότι θεωρείς την εποχή μας cool. Από την Πελοπόννησο μέχρι το Ιράκ,
και από τον Βόρειο Πόλο μέχρι την Αφρική, ο πλανήτης είναι σε κατάσταση απόλυτου
συναγερμού, και δεν είμαι ο μόνος που το πιστεύει. Η διαφορά του παραφέρομαι από το
παράφορος βρίσκεται στον βαθμό ερωτευσιμότητας.

-Κι αν ήταν να μου βάλεις κάτι δύσκολο, κάτι που θα με κάνει να το σκέφτομαι για
κανένα μήνα, τι θα ήταν αυτό?
Η ζωή δεν έχει νόημα, και ακριβώς αυτό είναι το νόημα της. Αν είχε προκαθορισμένο νόημα, τότε
θα στερούμασταν την ελευθερία να της αποδώσουμε το νόημα που θέλουμε εμείς να έχει, και
χωρίς ελευθερία τίποτε δεν έχει νόημα, και ειδικότερα η ζωή.